Οι Κινέζοι κέρδισαν – Έκθεση της Τράπεζας της Ιταλίας αποτυπώνει το Βατερλό των Ευρωπαίων

Για σχεδόν εκατό χρόνια, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες κυριαρχούσαν στο παγκόσμιο στερέωμα χάρη στην μηχανολογική τους εξειδίκευση, που οδήγησε στη δημιουργία κορυφαίων εταιριών και φυσικά μοντέλων. Σήμερα όμως, αυτή η φιλοσοφία όχι απλά αμφισβητείται αλλά σύμφωνα με την Τράπεζα της Ιταλίας, ανήκει και με τη βούλα στο παρελθόν!

Τα ηνία στην Κίνα

Σε πρόσφατη μελέτη της Τράπεζας της Ιταλίας, αποτυπώνεται με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο, η κρίση που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Stellantis, Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW και Renault, που δεν είναι σε καμία περίπτωση απλώς μια προσωρινή κρίση ή μια οικονομική επιβράδυνση. Αντικατοπτρίζει μια βαθιά μετατόπιση στο παγκόσμιο αυτοκινητικό γίγνεσθαι υπέρ της Κίνας.

Η πρώτη παρατήρηση, είναι σαφής. Η Ευρώπη δεν κατάφερε να ανακτήσει πότε την προ-COVID δυναμική της. Αντίθετα, η κινεζική αγορά όχι μόνο ξεπέρασε το σοκ της πανδημίας αλλά ανέβασε ρυθμούς στην οικονομία της, ταχύτερα από πριν!

Το 2025, οι ταξινομήσεις νέων οχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά την αυξητική τους τάση, ήταν κατά 17% χαμηλότερες από ό,τι το 2019. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες, που επηρεάστηκαν επίσης σοβαρά από την πανδημία, έχουν περιορίσει πλέον την οικονομική τους αιμορραγία στην αγορά του αυτοκινήτου, στο -4%, σε σχέση με τα προ-πανδημίας επίπεδα τους.

Οι Ευρωπαίοι την πάτησαν με τις τιμές των αυτοκινήτων. Αυξήθηκαν απότομα και πολύ, λόγω ελλείψεων στην αλυσίδα εφοδιασμού, εκτίναξης του κόστους ενέργειας και βεβαίως εξαιτίας των αυστηρών κανονισμών για την ασφάλεια και το περιβάλλον.

Σα να μην έφταναν όλα αυτά, οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές κατήργησαν σταδιακά και τα προσιτά αυτοκίνητα πόλης υπέρ των πιο κερδοφόρων οχημάτων, όπως τα SUV ή τα πανάκριβα ηλεκτρικά. Ως αποτέλεσμα, η αγορά ενός νέου αυτοκινήτου έγινε πολύ δύσκολη για το μέσο Ευρωπαίο πολίτη.

Σε αντίθεση με την Ευρώπη, η Κίνα αντιμετώπισε με σωστή στρατηγική την κατάσταση. Αρχικά, δεν αυτοσχεδίασε στη μετάβασή της στα ηλεκτρικά οχήματα. Το Πεκίνο άρχισε να επενδύει σημαντικά σε αυτόν τον τομέα ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, πολύ πριν τα ηλεκτρικά οχήματα γίνουν παγκόσμια μόδα. Η κυβέρνηση υποστήριξε εμπράκτως ολόκληρο τον κλάδο μέσω δανείων, παροχή γης σε άκρως προνομιακές τιμές, ενέργειας χαμηλού κόστους και σημαντικών επενδύσεων σε μπαταρίες.

Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε σήμερα μπροστά μας και είναι θεαματικά. Οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχουν αυξηθεί από περίπου 1,3 εκατομμύρια μονάδες το 2020 σε σχεδόν 14 εκατομμύρια το 2025. Τώρα, ένα στα δύο νέα αυτοκίνητα που πωλούνται στην Κίνα είναι ηλεκτρικό και η χώρα αντιπροσωπεύει σχεδόν τα δύο τρίτα των παγκόσμιων πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων.

Η πραγματική δύναμη όμως των κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών δεν έγκειται αποκλειστικά στις κρατικές επιδοτήσεις. Έγκειται στον έλεγχό τους σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και κυρίως, στις μπαταρίες. Από τις πρώτες ύλες έως την τελική συναρμολόγηση. Αυτό το τεράστιο αβαντάζ, επιτρέπει στους Κινέζους να παράγουν μπαταρίες με κόστος έως και 45% χαμηλότερο από τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές τους.

Με τις μπαταρίες σημειωτέων, να αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% της αξίας ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Ακόμη και οι ευρωπαϊκοί δασμοί που έχουν επιβληθεί εδώ και καιρό δεν επαρκούν για να μειώσουν ένα τέτοιο χάσμα ανταγωνιστικότητας.

Σε αυτό προστίθεται ένα ακόμη στρατηγικό πλεονέκτημα: οι Κινέζοι κατασκευαστές είναι περίπου μια πενταετία μπροστά στην ανάπτυξη λογισμικού. Σε μια εποχή που τα οχήματα γίνονται πραγματικοί υπολογιστές σε τροχούς, αυτή η τεχνολογική υστέρηση επιβαρύνει σημαντικά τους δυτικούς κατασκευαστές.

Για τις μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, η πρόκληση είναι τεράστια, επειδή πρέπει να δώσουν πολλές μάχες ταυτόχρονα. Πρέπει να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη νέων ηλεκτρικών πλατφορμών, ενώ παράλληλα οφείλουν να συνεχίσουν να κρατούν «ενεργούς» τους κινητήρες εσωτερικής καύσης, γιατί από αυτούς βγάζουν λεφτά!

Είναι επίσης αναγκασμένοι να κρατούν ταυτόχρονα στο προσκήνιο πολλά συστήματα κίνησης. Με βενζίνη, hybrid, ντίζελ, plug-in hybrid και… ρεύμα, προκειμένου να ανταποκριθούν στις  διαφορετικές απαιτήσεις των πολιτών, της παγκόσμιας αγοράς.

Τέλος, πρέπει να επενδύσουν μεγάλα κεφάλαια σε λογισμικό, έναν τομέα στον οποίο έχουν μείνει πίσω. Σύμφωνα με την έκθεση των οικονομολόγων της Τράπεζας της Ιταλίας, καμία ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δεν έχει καταφέρει ακόμη να αντιμετωπίσει και τις τρεις αυτές προκλήσεις ταυτόχρονα.

Μάλιστα, οι μεγάλοι της Ευρώπης, «σκοτώνοντας» σιγά-σιγά και τα πιο προσιτά τους μοντέλα, όπως τα μίνι και supermini αμαξώματα, έδωσαν το τέλειο «πάτημα» στους Κινέζους ώστε να καταλάβουν με ευκολία αυτό το κομμάτι της αγοράς. Χτίζοντας έτσι και μια σχέση εμπιστοσύνης με το κοινό.

Ο τρόπος για να σταματήσει ουσιαστικά η κατρακύλα των Ευρωπαίων είναι η ανακωχή και η συνεργασία. Ήδη αρκετές ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν επιλέξει να συνεργαστούν με κινεζικούς ομίλους αντί να τους ανταγωνιστούν.

Η Volkswagen έχει επεκτείνει την κοινοπραξία της με την SAIC έως το 2040. Η Stellantis έχει αποκτήσει μερίδιο στην Leapmotor για να επιταχύνει την ανάπτυξη προσιτών ηλεκτρικών μοντέλων, ενώ έχει δώσει τα χέρια και με την Dongfeng. Η Renault, από την πλευρά της, έχει συνάψει συνεργασία με την Geely, με τις Mercedes, Audi και BMW, να έχουν επίσης στρατηγικές συμφωνίες με τις BAIC, Geely, SAIC, Great Wall κ.α.

Αυτές οι συμμαχίες αντικατοπτρίζουν ουσιαστικά μια νέα πραγματικότητα: Η Ευρώπη στρέφεται πλέον στην Κίνα για ορισμένες από τις τεχνολογίες που κάποτε την έκαναν ισχυρή. Αυτή η αλλαγή είναι επίσης εμφανής στο διεθνές εμπόριο. Το 2025, η Κίνα έγινε και με τη βούλα, ο κορυφαίος εξαγωγέας αυτοκινήτων στον κόσμο, με περισσότερα από 7 εκατομμύρια οχήματα να φεύγουν από τα λιμάνια της, προς κάθε γωνιά αυτής της Γης. Όταν το 2019, θυμίζω, είχε εξάγει μόλις 900.000 αυτοκίνητα…

Συγχρόνως, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες χάνουν σταδιακά μερίδιο, ακόμη και στις παραδοσιακές αγορές τους, το οποίο μαντέψτε, απορροφούν οι Κινέζοι. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ιταλίας, αυτή η εξέλιξη υπερβαίνει κατά πολύ το απλό πλαίσιο του εμπορικού ανταγωνισμού.

Δείτε ακόμη: H Toyota το παραδέχτηκε ότι οι Κινέζοι σε αυτόν τον τομέα είναι ανίκητοι

Οι βιομηχανικές, περιβαλλοντικές και εμπορικές πολιτικές της Κίνας, της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών αποκλίνουν ολοένα και περισσότερο, κατακερματίζοντας την παγκόσμια αγορά αυτοκινήτων σε πολλά μεγάλα περιφερειακά οικοσυστήματα.

Αυτό το νέο τοπίο καθιστά τις επενδύσεις πιο περίπλοκες και αυξάνει το κόστος για τις διεθνείς αυτοκινητοβιομηχανίες. Με απλά λόγια, η μάχη που διεξάγεται σήμερα δεν είναι πλέον μόνο μεταξύ αυτοκινητοβιομηχανιών. Είναι μια σύγκρουση μεταξύ δύο βιομηχανικών μοντέλων. Και, προς το παρόν, είναι η Κίνα αυτή, που δίνει τον ρυθμό.