Αλλάζει η Δημοτική Αστυνομία και γίνεται... Τροχαία - Δείτε ποιες κλήσεις μπορεί να βεβαιώνει στους οδηγούς

Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται η κυκλοφορία στους ελληνικούς δρόμους φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο για τη Δημοτική Αστυνομία. Με την εγκύκλιο υπ’αριθμόν 23 με αριθμό πρωτοκόλλου 55891, που εξέδωσε το υπουργείο Εσωτερικών στις 8 Οκτωβρίου 2026, αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες των δημοτικών αστυνομικών, καθώς και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορούν να ασκούν τους σχετικούς ελέγχους.

Στην πράξη, η Δημοτική Αστυνομία αποκτά διευρυμένο ρόλο στην εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), με δυνατότητα βεβαίωσης παραβάσεων και επιβολής των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων. Το εύρος, όμως, των ελέγχων εξαρτάται από το μέγεθος του δήμου, τον αριθμό των δημοτικών αστυνομικών που υπηρετούν σε αυτόν και τις αρμοδιότητες που έχουν επισήμως ανατεθεί στην τοπική υπηρεσία.

Αναφορικά με τον ΚΟΚ (ν. 5209/2025, Α’ 100) οι αρμοδιότητες που αποδίδονται στη Δημοτική Αστυνομία, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα παραβάσεων που συναντά καθημερινά ένας οδηγός. Μεταξύ άλλων, οι δημοτικοί αστυνομικοί μπορούν να ελέγχουν και να βεβαιώνουν παραβάσεις με βάση το Άρθρο 356 της εγκυκλίου για:

• Παράνομη στάση και στάθμευση: Από την παραβίαση των σχετικών απαγορεύσεων μέχρι τις παραβάσεις στους χώρους ελεγχόμενης στάθμευσης.
• Ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Έλεγχος στάσης και στάθμευσης σε σημεία φόρτισης
• Παραβίαση φωτεινών σηματοδοτών: Έλεγχοι για την τήρηση των κανόνων που διέπουν την κυκλοφορία στα φανάρια.
• Παραβίαση οδικής σήμανσης: Περιλαμβάνονται συγκεκριμένες πινακίδες απαγόρευσης και περιορισμών, καθώς και παραβάσεις που σχετίζονται με την οριζόντια σήμανση των δρόμων.
• Κανόνες κυκλοφορίας και ταχύτητας: Έλεγχοι για συγκεκριμένες παραβάσεις των γενικών κανόνων οδικής συμπεριφοράς και των προβλεπόμενων ορίων ταχύτητας.
• Κανόνες για πεζούς: Έλεγχοι για την τήρηση των κανόνων κυκλοφορίας των πεζών και τη συμπεριφορά των οδηγών απέναντί τους.
• Κυκλοφορία σε μονόδρομους και κοινόχρηστους χώρους: Έλεγχοι για τις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον ΚΟΚ.
• Πινακίδες και άδειες οχημάτων: Έλεγχος των πινακίδων κυκλοφορίας, της άδειας κυκλοφορίας και της άδειας οδήγησης, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
• Τεχνικός έλεγχος και καυσαέρια: Έλεγχοι για συγκεκριμένες υποχρεώσεις που αφορούν τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων, τις εκπομπές ρύπων και θορύβου, αλλά και την κάρτα καυσαερίων.
• Ελαφρά προσωπικά ηλεκτροκίνητα οχήματα: Έλεγχοι για τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις όσων χρησιμοποιούν μέσα όπως τα ηλεκτρικά πατίνια.
• Ειδικοί κανόνες για δίκυκλα και ποδήλατα: Επεκτείνεται η αρμοδιότητα σε συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν ποδήλατα, μοτοποδήλατα, μοτοσικλέτες και τρίτροχα οχήματα.

Ποιες αρμοδιότητες αφαιρούνται;

Το νέο πλαίσιο δεν διευρύνει μόνο τις εξουσίες των δημοτικών αστυνομικών, αλλά προβλέπει και συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Αφαιρούνται από τις αρμοδιότητές τους ορισμένοι έλεγχοι που αφορούν την κατάληψη τμήματος ή ολόκληρου του οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών και δημοτικών ή κοινοτικών οδών, καθώς και συγκεκριμένες παραβάσεις φορτηγών για τις οποίες εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις. Επίσης, δεν περιλαμβάνεται πλέον ο έλεγχος των εγγράφων που πρέπει να φέρει ο οδηγός φορτηγού.

Οι εξαιρέσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες παραβάσεις μένουν χωρίς έλεγχο, αλλά ότι εφαρμόζονται οι αντίστοιχες διατάξεις και οι αρμοδιότητες των άλλων αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων.

Τι ισχύει με τον μόνιμο πληθυσμό

Παρότι οι αρμοδιότητες διευρύνονται, δεν αποκτούν όλες οι δημοτικές υπηρεσίες το ίδιο εύρος ελέγχων. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει τρεις κατηγορίες αρμοδιοτήτων, με βάση τον μόνιμο πληθυσμό και την ελάχιστη στελέχωση κάθε υπηρεσίας:

• Δήμοι έως 15.000 κατοίκους: Για την άσκηση της πρώτης κατηγορίας αρμοδιοτήτων απαιτούνται τουλάχιστον 7 δημοτικοί αστυνομικοί.
• Δήμοι από 15.001 έως 50.000 κατοίκους: Απαιτούνται τουλάχιστον 15 δημοτικοί αστυνομικοί για την άσκηση της πρώτης και της δεύτερης κατηγορίας αρμοδιοτήτων.
• Δήμοι από 50.001 έως 100.000 κατοίκους: Απαιτούνται τουλάχιστον 30 δημοτικοί αστυνομικοί για τις δύο πρώτες κατηγορίες.
• Δήμοι άνω των 100.000 κατοίκων: Για την άσκηση όλων των κατηγοριών αρμοδιοτήτων, η απαιτούμενη στελέχωση υπολογίζεται με βάση τον μόνιμο πληθυσμό, με αναλογία ενός δημοτικού αστυνομικού ανά 2.000 κατοίκους.

Όταν δεν καλύπτονται οι προϋποθέσεις στελέχωσης, προβλέπεται δυνατότητα ανακατανομής συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Παράλληλα, μπορούν να ανατεθούν πρόσθετες αρμοδιότητες, ακόμη και ανεξάρτητα από τη στελέχωση, με την προβλεπόμενη διαδικασία.

Επομένως, η ύπαρξη Δημοτικής Αστυνομίας σε έναν δήμο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η υπηρεσία του ασκεί το σύνολο των αρμοδιοτήτων που προβλέπει η νομοθεσία.

Πώς θα γνωρίζουν οι οδηγοί τι ισχύει στον δήμο τους;

Για να υπάρχει σαφής ενημέρωση των πολιτών, η νομοθεσία προβλέπει ότι η διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, στην οποία καθορίζονται οι αρμοδιότητες της Δημοτικής Αστυνομίας, αναρτάται στην ιστοσελίδα του δήμου.

Έτσι, οι οδηγοί θα μπορούν να ενημερώνονται για το εύρος των ελέγχων που ασκεί η υπηρεσία στην περιοχή τους, χωρίς να θεωρούν δεδομένο ότι ισχύουν παντού οι ίδιες αρμοδιότητες.

Η ουσία είναι ότι η Δημοτική Αστυνομία αποκτά ενισχυμένο ρόλο στην εφαρμογή του ΚΟΚ, με περισσότερες δυνατότητες ελέγχου σε ζητήματα που επηρεάζουν την καθημερινή κυκλοφορία. Το κατά πόσο, όμως, αυτές οι δυνατότητες θα αξιοποιούνται στην πράξη θα εξαρτάται από τη στελέχωση και τις αρμοδιότητες κάθε δήμου.

Επιπλέον, οι δημοτικοί αστυνομικοί θα εξοπλιστούν με αλεξίσφαιρα γιλέκα, χειροπέδες και αστυνομική ράβδο άμυνας. Πλέον, αναγνωρίζονται ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, έχοντας το δικαίωμα να προχωρήσεις σε σύλληψη. Σε τυχόν περιστατικά απείθειας και βίας απέναντι τους, θα υπάρχει αυστηρή ποινική προστασία.