Ποιος θα πληρώσει τα χρήματα για το Κοινωνικό Leasing;

Το Κοινωνικό Leasing αποτελεί μέρος του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, το οποίο δημιουργήθηκε για να στηρίξει τα νοικοκυριά που θα επηρεαστούν περισσότερο από τις νέες πολιτικές για το διοξείδιο του άνθρακα.

Η χρηματοδότηση θα συνδέεται με το ETS2, το νέο ευρωπαϊκό σύστημα τιμολόγησης των εκπομπών CO2 στις οδικές μεταφορές και στη θέρμανση των κτιρίων. Μέχρι σήμερα, η αντίστοιχη επιβάρυνση αφορά κυρίως βιομηχανίες και παραγωγούς ενέργειας.

Ποιοι θα πληρώνουν την επιβάρυνση στα καύσιμα;

Με το ETS2 η κατάσταση αλλάζει, καθώς στο σύστημα θα ενταχθούν και οι προμηθευτές καυσίμων. Πρόκειται για εταιρείες όπως διυλιστήρια και εμπορικές επιχειρήσεις πετρελαιοειδών, οι οποίες θα αγοράζουν δικαιώματα για τις εκπομπές.

Δείτε ακόμα: Ελλάδα: Έρχεται εκτόξευση τιμών στα καύσιμα – Πότε θα γίνει αυτό και γιατί;

Το κόστος αυτό δεν αναμένεται να μείνει στις εταιρείες. Όπως είναι αναμενόμενο, η επιβάρυνση στους προμηθευτές καυσίμων θα μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή μέσω υψηλότερων τιμών στην αντλία.

Γιατί άργησε η εφαρμογή του ETS2;

Το ETS2 είχε αρχικά προγραμματιστεί να τεθεί σε εφαρμογή το 2027. Όμως μετά τις τελευταίες εξελίξεις (πόλεμος στο Ιράν και αύξηση τιμών καυσίμων), η έναρξη του ETS2 μεταφέρθηκε για το 2028, ώστε να περιοριστεί η πρόσθετη πίεση στις τιμές των καυσίμων.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για το Κοινωνικό Leasing, καθώς το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν αποτελεί ανεξάρτητη πηγή χρηματοδότησης. Τα χρήματα προέρχονται από ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο αντιμετώπισης των επιπτώσεων του ETS2.

Ελλάδα ή Ευρώπη; Ποιος θα πληρώσει το Κοινωνικό Leasing;

Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική λεπτομέρεια για τη χρηματοδότηση. Τα χρήματα που θα χρησιμοποιηθούν για τις δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου δεν θα προέλθουν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

Το 75% των χρημάτων θα προέλθει από κοινοτικά κονδύλια, ενώ το υπόλοιπο 25% καλύπτεται από εθνικούς πόρους. Έτσι, η Ελλάδα θα συμμετέχει στη χρηματοδότηση, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του ποσού έρχεται από ευρωπαϊκή πηγή.

Πώς το Κοινωνικό Leasing συνδέεται με την αύξηση των καυσίμων;

Η σύνδεση με τα καύσιμα είναι άμεση. Το ETS2 δημιουργεί νέο κόστος για όσους διαθέτουν καύσιμα στην αγορά, επειδή θα πρέπει να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών CO2. Αυτό τελικά επηρεάζει και τον οδηγό.

Οι αρχικές ευρωπαϊκές εκτιμήσεις μιλούσαν για αύξηση περίπου 10-12 λεπτών ανά λίτρο. Ωστόσο, οι νεότερες εκτιμήσεις ανεβάζουν αυτήν την εκτίμηση σε επίπεδα που πλησιάζουν τα 20-40 λεπτά, με ακραίο σενάριο τα 50 λεπτά ανά λίτρο.

Τα χρήματα επιστρέφουν στους πολίτες

Ο ρόλος του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου είναι ακριβώς να μειώσει αυτές τις επιπτώσεις. Ένα μέρος των χρημάτων που θα συγκεντρωθούν μέσα από την επιπλέον φορολόγηση των εκπομπών ρύπων, να επιστρέψει στις κοινωνικές ομάδες που θα πιεστούν περισσότερο από την εφαρμογή του νέου συστήματος.

Οι δράσεις δεν περιορίζονται στην επιδότηση αυτοκινήτων. Το ταμείο προβλέπει επίσης άμεση εισοδηματική στήριξη, όπως βοήθημα για καύσιμα ή θέρμανση, καθώς και παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων.

Η ανακούφιση που προσφέρει το Κοινωνικό Leasing

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το Κοινωνικό Leasing. Η λογική του είναι να κάνει την πρόσβαση σε καθαρότερη και φθηνότερη μετακίνηση πιο εύκολη για πολίτες με χαμηλότερα εισοδήματα, οι οποίοι επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση του κόστους ενέργειας.

Με άλλα λόγια, ένα μέρος της επιβάρυνσης που θα προκύψει από το νέο ευρωπαϊκό σύστημα θα επιστρέφει στην κοινωνία μέσω συγκεκριμένων προγραμμάτων. Ένα από αυτά θα αφορά και την απόκτηση αυτοκινήτου με ευνοϊκότερους όρους.

Πότε θα φανούν οι επιπτώσεις

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο ξεκινά να λειτουργεί πριν από το ETS2, ώστε να υπάρχουν διαθέσιμα μέτρα στήριξης όταν αρχίσει η νέα επιβάρυνση. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι τώρα, η σταδιακή εφαρμογή των πρώτων μέτρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου θα ξεκινήσει μέσα στο 2026.

Το ETS2, από την άλλη, μεταφέρθηκε για το 2028. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα χρονικό περιθώριο για να σχεδιαστούν τα εθνικά προγράμματα και να καθοριστούν οι δικαιούχοι, τα ποσά και οι προϋποθέσεις συμμετοχής.

Τελικά ποιος πληρώνει το Κοινωνικό Leasing;

Η απάντηση είναι λίγο πιο σύνθετη από όσο φαίνεται αρχικά. Τα χρήματα για το Κοινωνικό Leasing συνδέονται με την αύξηση της φορολογίας των εκπομπών ρύπων και κατά συνέπεια στα καύσιμα. Κάποια από αυτά τα χρήματα θα τα μαζεύει η ΕΕ και μετά θα τα χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτήσει δράσεις όπως το Κοινωνικό Leasing. Ένα άλλο κομμάτι της νέας φορολόγησης στα καύσιμα θα τα εισπράττουν τα κράτη κι από εκεί θα τροφοδοτούν τη δική τους συμμετοχή στις δράσεις.

Παράλληλα, ένα τμήμα της επιβάρυνσης από το ETS2 θα φτάσει τελικά στον καταναλωτή μέσω των καυσίμων. Έτσι, ο ίδιος μηχανισμός που αυξάνει το κόστος της ρυπογόνου μετακίνησης θα χρηματοδοτεί και τα μέτρα που έχουν στόχο να την κάνουν πιο προσιτή.